Tuesday, July 22, 2008

(स्टुडिओ)

सिस्टाईन चॅपेलाच्या छतावर द लास्ट जजमेन्ट मायकेल ऍन्जेलो सलग तिन वर्ष रंगवत होता.पण त्यानंतर उरलेलं फ़्रेस्को करताना मात्र तो कंटाळून गेला.
त्याच्यातली उर्मीच कुठे तरी गळून पडल्यासारखी झाली.
तरी तो काम करतच होता.
आकृत्या मनाप्रमाणे उमटत नव्हत्या.त्या चुकलेल्या फ़िगर्सवर सतत प्लास्टर एकावर एक भरुन तो त्या दुरुस्त करत राहिला. आणि अर्थातच हे करत असताना तो सुखी नव्हता.
काय करावं ह्या फ़्रेस्कोच्या कामाचं हा विचार मनात घेऊन तो आपल्या प्रेयसीबरोबर अशाच एका कंटाळवाण्या संध्याकाळी वाईनबार मधे गेला.तिथे झिंगलेल्या काही दारुड्यांचं वेटर्सबरोबर जोरदार भांडण सुरु होतं.दुर्लक्ष करत मायकेल बराच वेळ वाईन पित राहिला.असह्य झाल्यावर उठला.
तितक्यात जिन्यावरुन गुत्त्याचा मालक खाली आला.
काय तक्रार आहे तुमची? त्या मालकाने दारुड्यांना विचारलं.
वाईन खराब आहे.नेहमीची मजा नाही येतय.दारुडे बरळत म्हणाले.
वेटर मधे पडले आणि मालकाला सांगायला लागले की लक्ष नका देऊ तुम्ही.दारु फ़ुकटात रिचवण्यासाठी केलेली नाटकं आहेत.
मालकाने एकदा दरवाजाच्या दाराशी पोचलेल्या मायकेल ऍन्जेलो कडे पाहिले आणि तो त्या वेटर्सना म्हणाला,"दारु खराब असेल किंवा नसेल.चर्चा नको.बॅरेल रस्त्यावर ओतुन द्या.नविन वाईन उघडा आणि पाजा त्यांना."(मायकेलसारखं एक कलावंत गिर्हाईक वाईनबार मधून उठून जाण्यापेक्षा बॅरेलभरुन वाईन फ़ुकट गेलेली चालेल मला.मालक म्हणाला असेल कां नंतर वेटर्सना?

इकडे मायकल मात्र त्या घटनेतून एक वेगळच इन्स्पिरेशन घेऊन चर्चमधे परतला.वाईन खराब आहे?चर्चा नको.सरळ ओतुन द्या.
मायकेलने छतावरचं सगळं प्लॅस्टर खरवडून,तोडून काढून छत स्वच्छ केलं. नव्याने फ़िगर्स रचायला लागला फ़्रेस्कोसाठी. त्याचा गोंधळ संपला.

पूर्ण अंगभूत व्हावं लागलं तरच नवनिर्मिती सोपी होते.
पदार्थ बिघडत चालला तर तो फ़ेकून द्या.त्यात पुन्हा पुन्हा काही मसाले घालून सुधारणा करत बसू नका.
एखादा कॅन्व्हास जर चुकला तर तो जाळावा,कापावा आणि नविन घेऊन नविन खेळ मांडावा.. (सुभाष अवचट)


सिस्टाईन चॅपेलमधे काम करणार्या ऍन्जेलोची अननोन इन्स्पिरेशनची गोष्ट हवेत तरंगत रहाते.


-------------------------

नवनिर्मिती आधीच्या निर्मितीपेक्षा जास्त चांगली अथवा जास्त वाईटही होऊ शकते.पण निदान निर्मितीच्या प्रक्रियेमधला कंटाळा गेल्याचं समाधान तर मिळतं. शिवाय निर्मितीचा आनंद क्रिएटिव्ह असेलही पण उध्वस्त करायचा आनंदही समाधान (कदाचित जास्तच) देणारा असतो हेही कळतं.

खंडहर उध्वस्त केल्याशिवाय नवी नगरे वसवू नका.
रस्ते बांधायचे असतील तर डोंगर कडे उध्वस्त करायलाच लागतात वाटेतले.
आणि हो.. हे कसं विसरणार मी? For making an omelette eggs has to be broken..

------------------------------

नव्या घरी रहायला जाताना जुन्या अलमारीची साफ़सफ़ाई,आवराआवरी करायलाच हवी.शक्यतो त्यातलं काहीच बरोबर न्यायचं नसतं.अगदी ती जुनी अलमारीही नाही.भंगार मधे विकून टाकायची किंवा जुन्याच जागी कोपर्यात ठेऊन जायची.
कायमचं देशात परतायचा निर्णय घ्यायचा असेल तर नाही्च जमलं तर परत येऊ च्या कुबड्या आधी फ़ेकाव्या लागतात.

परतीचे दोर कापल्याशिवाय ती अशक्य वाटणारी उडी घेता येणं शक्यच होत नाही.

निर्णय छोटासाच असतो पण वेळेवर घेतला नाही तर मगजमारी किती होते!
अर्थात ह्या प्रक्रियेमधे केव्हढं शहाणपणही पदरात पडतं जातं हा ऍडेड बोनसच की.